{"id":117,"date":"2020-04-05T21:27:00","date_gmt":"2020-04-05T21:27:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www.trumanshow.pl\/wp256\/?p=117"},"modified":"2021-08-29T17:01:49","modified_gmt":"2021-08-29T17:01:49","slug":"o-cielcu-ze-zlota-i-czarnym-labedziu","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.trumanshow.pl\/?p=117","title":{"rendered":"O cielcu ze z\u0142ota i czarnym \u0142ab\u0119dziu"},"content":{"rendered":"\n

Pisz\u0119 ten artyku\u0142 bo tak troch\u0119 si\u0119 zrobi\u0142o \u201ei \u015bmieszno, i straszno\u201d. W telewizji przetaczaj\u0105 si\u0119 debaty o nadchodz\u0105cym kryzysie, recesji, globalnej panice i finansowym ko\u0144cu \u015bwiata. To co dzi\u015b (nie licz\u0105c wybor\u00f3w) zajmuje najbardziej polityk\u00f3w, to rzecz, na kt\u00f3rej znaj\u0105 si\u0119 najlepiej i co klechdy g\u00f3ralskie oraz ich ekranizacja, w kt\u00f3rej Marek Perepeczko odgrywa\u0142 g\u0142\u00f3wn\u0105 rol\u0119, wt\u0142oczy\u0142y nam jako immanentn\u0105 cech\u0119 systemu politycznego. Mianowicie politycy k\u0142\u00f3c\u0105 si\u0119 dzi\u015b o to komu trzeba odda\u0107 to, czego Janosik ju\u017c skra\u015b\u0107 nie mo\u017ce. Dlaczego nie mo\u017ce? Bo Hrabia Horvath by\u0142 zmar\u0142, co mo\u017cna wywnioskowa\u0107 z ostatnich danych z gospodarki na temat przemys\u0142u<\/em> oraz lawinowo rosn\u0105cego bezrobocia.<\/em> <\/p>\n\n\n\n

System finansowy jaki znamy opiera si\u0119 w ogromnym stopniu na przemy\u015ble i to na jego podstawie wska\u017aniki gospodarcze m\u00f3wi\u0105 nam, czy kraj (tudzie\u017c ca\u0142y \u015bwiat) si\u0119 nam wali, czy mo\u017ce tylko dostaje lekkiej zadyszki. Przemys\u0142 zale\u017cny jest od tego, co i w jakiej ilo\u015bci kupujemy. Je\u017celi nie kupujemy, to przemys\u0142 zamiera. Na zakupy idziemy, gdy czujemy tak\u0105 potrzeb\u0119. Na wykreowanie u nas tej potrzeby pracuje ca\u0142a armia firm wspieraj\u0105cych przemys\u0142, kt\u00f3re \u017cyj\u0105 z tego, co produkcja sprzeda. Mamy wi\u0119c biura, konsulting, projektant\u00f3w, podwykonawc\u00f3w i ca\u0142\u0105 armi\u0119 ludzi, kt\u00f3rzy pracuj\u0105 nad tym, \u017ceby „przemys\u0142 skupi\u0142 si\u0119 na tym, co potrafi najlepiej”, czyli produkowaniu. <\/p>\n\n\n\n

To dla przemys\u0142u dobre, bo to co powinno interesowa\u0107 lini\u0119 produkcyjn\u0105, to bezprzerwowa praca oraz ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 dostaw i odbioru produktu. Nie powinna jej interesowa\u0107 sprzeda\u017c, dystrybucja, reklama, sie\u0107 sklep\u00f3w, sie\u0107 serwisant\u00f3w czyli te wszystko przydasie, bez kt\u00f3rych fabryka sobie nie poradzi. Do\u015bwiadczenie pokazuje, \u017ce gdy tylko stara si\u0119 to robi\u0107 we w\u0142asnym zakresie zazwyczaj zalicza plajt\u0119 lub w najlepszym wypadku restrukturyzacj\u0119. Ten ekosystem to ju\u017c prawie obieg zamkni\u0119ty. Na gospodark\u0119 ma jeszcze wp\u0142yw poziom konsumpcji, kt\u00f3ry w pa\u0144stwach takich jak Polska ci\u0105gnie nam s\u0142upki do g\u00f3ry, ale to mechanizm zale\u017cny od rosn\u0105cego dobrobytu. Gdy przemy\u0142 zamiera, to tracimy prac\u0119 i na konsumpcj\u0119 nas nie sta\u0107. Najwa\u017cniejsz\u0105 cech\u0105 tego systemu jest jego du\u017ca bezw\u0142adno\u015b\u0107, bo fabryka, kt\u00f3ra wygasza produkcj\u0119 do pe\u0142nej mocy przerobowej wr\u00f3ci dopiero po kilku miesi\u0105cach. \u0141a\u0144cuchy dostaw, zwi\u0119kszanie wydajno\u015bci w czasie – jest ca\u0142a masa parametr\u00f3w, kt\u00f3re maj\u0105 na to wp\u0142yw. Na przestoju najbardziej traci rynek dostawc\u00f3w us\u0142ug, kt\u00f3ry musi ten chwilowy brak ch\u0119tnej do wydawania got\u00f3wki produkcji, jako\u015b prze\u017cy\u0107. Musi te\u017c utrzyma\u0107 zatrudnionych ludzi. i ekspert\u00f3w, kt\u00f3rzy po tym okresie b\u0119d\u0105 przecie\u017c ponownie potrzebni. St\u0105d ekonomi\u015bci m\u00f3wi\u0105 cz\u0119sto, \u017ce katar w przemy\u015ble to zapalenie p\u0142uc w gospodarce i jest w tym bardzo du\u017co prawdy. Chorowali\u015bmy ju\u017c na to schorzenie wielokrotnie. <\/p>\n\n\n\n

Kopalnia<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Jest w tym my\u015bleniu jaka\u015b paralela do powtarzanej przez g\u00f3rnik\u00f3w teorii o kopalni. Je\u017celi zamykamy kopalni\u0119 prac\u0119 traci ca\u0142e miasto, bo ka\u017cdy w jakim\u015b stopniu \u017cy\u0142 z tego, \u017ce kto\u015b tam pod ziemi\u0105 kopa\u0142. W\u0119giel jest bogactwem, kt\u00f3re zasila system finansowy od wewn\u0105trz. Im wi\u0119cej go g\u00f3rnicy sprzedadz\u0105, tym wi\u0119cej b\u0119d\u0105 mogli sobie kupi\u0107. Z ich kopania wi\u0119c utrzymaj\u0105 si\u0119 z kolej, stolarze, mechanicy, sklepy i restauracje. Gdy w\u0119giel si\u0119 sko\u0144czy, sko\u0144cz\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c pieni\u0105dze, z kt\u00f3rych \u017cyje ca\u0142e miasto. W po\u0142udniowej Namibii znale\u017a\u0107 mo\u017cna miasto Kolmannskuppe, kt\u00f3re jest obrazem takiej historii. Rozwin\u0119\u0142o si\u0119, gdy na pocz\u0105tku XXw odnaleziono tam diamenty. G\u00f3rnicy z pobliskich kopalni przeprowadzili si\u0119 do tego rejonu by zacz\u0105\u0107 nowe \u017cycie. Pobudowali tam szpital, elektrowni\u0119, szko\u0142\u0119, teatr, hal\u0119 sportow\u0105, kasyno oraz lini\u0119 kolejow\u0105 do portu L\u00fcderitz. Po pierwszej wojnie \u015bwiatowej miasteczko podupad\u0142o ze wzgl\u0119du na niski kurs diament\u00f3w, a ostatni mieszkaniec opu\u015bci\u0142 je w 1956r, gdy sko\u0144czy\u0142y si\u0119 diamenty. Dzi\u015b, wyremontowane, jest atrakcj\u0105 turystyczn\u0105 cho\u0107 nikt tam ju\u017c nie chce mieszka\u0107. To jeden z przyk\u0142ad\u00f3w tego, czego pod\u015bwiadomie obawia si\u0119 ka\u017cdy \u015al\u0105zak, ale miast duch\u00f3w na ca\u0142ym \u015bwiecie znale\u017a\u0107 mo\u017cna wi\u0119cej: Bannack, Calico, Centralia, Oatman, Prze\u0142\u0119cz Po\u0142udniowa Miasto w Stanach Zjednoczonych, Barkerville w Kanadzie, Craco we W\u0142oszech – d\u0142ugo by wymienia\u0107. W ka\u017cdym razie wszyscy dzi\u015b to ju\u017c wiemy (mo\u017ce poza Batiuszk\u0105 Putinem), \u017ce gospodarka surowcowa, to nie s\u0105 stabilne podwaliny pa\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n

Nowoczesne gospodarki nauczy\u0142y si\u0119 zarobion\u0105 kas\u0119 inwestowa\u0107 w rzeczy, kt\u00f3re nie ulegaj\u0105 wyczerpaniu. Przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 tu np. w rozw\u00f3j nowoczesnych technologi czyli co\u015b, co b\u0119dzie dla nas \u017ar\u00f3d\u0142em dochodu, gdy pok\u0142ady w\u0119gla, gazu czy ropy ulegn\u0105 wyczerpaniu. Takim produktem sta\u0142 si\u0119 np Amazon, Apple, Microsoft, Oracle czy Tesla – to one dzi\u015b przynosz\u0105 gigantyczne zyski swoim gospodarkom, cho\u0107 przecie\u017c w USA bran\u017ca surowcowa nadal ma si\u0119 bardzo dobrze. B\u0119d\u0105 te\u017c w wi\u0119kszo\u015bci dzia\u0142a\u0107 po tym, jak surowce znikn\u0105, bo i po co Microsoftowi czy Oracle w\u0119giel kamienny. Tesla tak\u017ce nie b\u0119dzie potrzebowa\u0107 ropy do tego, by prze\u017cy\u0107. Elon Musk pewnie nawet skrycie liczy na to, \u017ce wydobycie ropy na potrzeby przemys\u0142u samochodowego b\u0119dzie za jaki\u015b czas spada\u0107. W ka\u017cdym razie na pewno wierz\u0105 w to jego akcjonariusze. <\/p>\n\n\n\n

Co\u015b jednak musi nam ten system nap\u0119dza\u0107 od \u015brodka. Cho\u0107 CDProjekt Red sta\u0142 si\u0119 w\u0142a\u015bnie najdro\u017csz\u0105 sp\u00f3\u0142k\u0105 na naszej gie\u0142dzie (dro\u017csz\u0105 nawet od PKO BP) same idee w postaci program\u00f3w komputerowych nie zast\u0105pi\u0105 w\u0119gla. Co\u015b musi nam dostarcza\u0107 warto\u015bci do tej nowoczesnej gospodarki z zewn\u0105trz, by mog\u0142a rosn\u0105\u0107. Co\u015b, co komu\u015b ukradniemy, wykopiemy spod ziemi czy jaki\u015b trybut lenny, kt\u00f3ry inni, biedniejsi, b\u0119d\u0105 nam p\u0142aci\u0107 w obawie przed naszym wojskiem. Tym nowoczesnym „w\u0119glem” czy kopanym surowcem sta\u0142 si\u0119 wi\u0119c pieni\u0105dz sam w sobie. \u017beby miasta nam nie wymar\u0142y trzeba nam by\u0142o wykreowa\u0107 go na nowo i nauczy\u0107 si\u0119 go eksploatowa\u0107 w taki spos\u00f3b, by go nam nigdy nie zabrak\u0142o. Spod ziemi go nie wykopiemy, wi\u0119c sta\u0142 si\u0119 poj\u0119ciem wirtualnym. Jego si\u0142a le\u017cy w og\u00f3lno\u015bwiatowym konsensusie co do jego warto\u015bci i wymienialno\u015bci niezale\u017cnej od ilo\u015bci z\u0142ota zgromadzonego w Fort Knox., bo uzale\u017cnionego od si\u0142y gospodarki. Ano, zn\u00f3w ten przemys\u0142. <\/p>\n\n\n\n

Historia pewnej studolar\u00f3wki<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Jest taka historia pewnej g\u00f3rskiej miejscowo\u015bci, odci\u0119tej od \u015bwiata, w kt\u00f3rej wszyscy mieszka\u0144cy \u017cyli z turyst\u00f3w. Pewnego razu z powodu kryzysu nie pojawi\u0142 si\u0119 w niej \u017caden z nich, wi\u0119c mieszka\u0144cy zacz\u0119li si\u0119 sukcesywnie u siebie zad\u0142u\u017ca\u0107. Hotelarz kupowa\u0142 na kresk\u0119 chleb u piekarza, kt\u00f3ry kredytowa\u0142 si\u0119 zakupuj\u0105c ziarno u jurnego rolnika, kt\u00f3ry to korzysta\u0142 z us\u0142ug lokalnej prostytutki prowadz\u0105cej sw\u00f3j przybytek w jednym z pokoi u hotelarza. W ci\u0105gu roku pojawi\u0142 si\u0119 tylko jeden turysta, kt\u00f3ry swoje kroki skierowa\u0142 od razu do hotelu. Dokona\u0142 rezerwacji k\u0142ad\u0105c na blacie sto dolar\u00f3w i rzek\u0142, \u017ce idzie si\u0119 rozejrze\u0107. Hotelarz niewiele my\u015bl\u0105c pobieg\u0142 do piekarza sp\u0142aci\u0107 d\u0142ugi za chleb. Piekarz zwr\u00f3ci\u0142 pieni\u0105dze rolnikowi, a ten prostytutce, kt\u00f3ra licz\u0105c na utarg z turysty czym pr\u0119dzej pobieg\u0142a do hotelarza, by zap\u0142aci\u0107 za wynajem pokoju. Gdy hotelarz zamierza\u0142 ju\u017c schowa\u0107 banknot do kasy turysta wr\u00f3ci\u0142 stwierdzaj\u0105c, \u017ce nie podoba mu si\u0119 ta mie\u015bcina. Zabra\u0142 banknot i poszed\u0142. Cho\u0107 nikt na nim nie zarobi\u0142, wioska pozosta\u0142a bez d\u0142ug\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n

Gdy w tej kr\u00f3tkiej historii w miejsce turysty podstawimy bank centralny, b\u0119dzie dla wszystkich jasne na czym polega obecny system monetarny. Bank Centralny to taka nasza skarbonka, kt\u00f3ra pilnuje, by do obiegu trafi\u0142o tylko tyle pieni\u0119dzy, ile potrzeba oraz po wykonaniu swojej roli pilnuje, by znikn\u0119\u0142y one z rynku. Klasyk powiedzia\u0142 kiedy\u015b, \u017ce Pa\u0144stwo nie ma \u017cadnych swoich pieni\u0119dzy, dlatego te\u017c musi znale\u017a\u0107 kogo\u015b, kto mu te pieni\u0105dze b\u0119dzie sk\u0142onny po\u017cyczy\u0107. Tak\u0105 form\u0105 po\u017cyczki jest emisja obligacji skarbu pa\u0144stwa, kt\u00f3re kupowane s\u0105 przez r\u00f3\u017cnych inwestor\u00f3w. Zazwyczaj s\u0105 to komercyjne banki, ale mo\u017ce by\u0107 to przecie\u017c tak\u017ce zwyk\u0142y Kowalski. Co do zasady obligacji takich bezpo\u015brednio od Pa\u0144stwa nie kupuje Bank Centralny (przynajmniej nie powinien, cho\u0107 takie sytuacje te\u017c ju\u017c te\u017c mia\u0142y miejsce). Obligacje maj\u0105 jaki\u015b czas \u017cycia i stop\u0119 oprocentowania. Po okre\u015blonym czasie s\u0105 wykupywane z ustalonym wcze\u015bniej procentem przez Bank Centralny. Gdy m\u00f3wi si\u0119 o drukowaniu pieni\u0105dza chodzi zawsze o zwi\u0119kszenie ilo\u015bci pieni\u0119dzy znajduj\u0105cych si\u0119 w obiegu. Bank Centralny robi to przez skup obligacji od w\u0142a\u015bcicieli. Z racji tego, \u017ce jest on jednocze\u015bnie emitentem pieni\u0105dza, mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce pieni\u0105dz trafia do obiegu od razu jako d\u0142ug podniesiony do roli oficjalnego \u015brodka p\u0142atniczego, bez kt\u00f3rego na rynku nie by\u0142oby \u017cadnej kasy. <\/p>\n\n\n\n

Jednym ze sposob\u00f3w jest zach\u0119canie bank\u00f3w komercyjnych do brania po\u017cyczek w banku centralnym i do dalszego po\u017cyczania tych pieni\u0119dzy prywatnym kredytobiorcom, a co za tym idzie \u2013 do zwi\u0119kszenia ilo\u015bci pieni\u0119dzy w obiegu. To co jest paradoksem tego systemu to fakt, \u017ce nie istnieje \u017cadna sta\u0142a ilo\u015b\u0107 pieni\u0119dzy kr\u0105\u017c\u0105ca w obiegu oraz powoduje on konieczno\u015b\u0107 ci\u0105g\u0142ego zad\u0142u\u017cania si\u0119. Ten proces powy\u017cej nazywa si\u0119 te\u017c cz\u0119sto „fiat money” od cytatu z biblii „fiat lux” (czyli „niech stanie si\u0119 \u015bwiat\u0142o\u015b\u0107”), bo pieni\u0105dze pojawiaj\u0105 si\u0119 znik\u0105d. Troch\u0119 jakby ten nowoczesny w\u0119giel kreowa\u0142 nam jaki\u015b demiurg za pomoc\u0105 magicznej r\u00f3\u017cd\u017cki. Tak si\u0119 dzieje od czasu, gdy zerwali\u015bmy ze sztywnym powi\u0105zaniem ilo\u015bci studolar\u00f3wek z ilo\u015bci\u0105 z\u0142ota przechowywan\u0105 w Fort Knox. <\/p>\n\n\n\n

Bank centralny to tak\u017ce taka nasza skarbonka, kt\u00f3ra pilnuje tego, \u017ceby nasze pieni\u0105dze mia\u0142y warto\u015b\u0107, dlatego stara si\u0119 by nie drukowa\u0107 naszych pieni\u0119dzy za du\u017co, bo nadwy\u017cka w obiegu to pewna inflacja, czyli podatek sprawiedliwy. Zabierze wszystkim oszcz\u0119dno\u015bci z konta zmniejszaj\u0105c warto\u015b\u0107 zakupow\u0105 ka\u017cdej z\u0142ot\u00f3wki. Inflacja to mniej produkt\u00f3w kupowanych przez konsument\u00f3w oraz mniejsza produkcja,  wiec nikt tego nie lubi. Pa\u0144stwu dramatycznie potrzebuj\u0105cemu pieni\u0119dzy pozostaje emisja obligacji d\u0142u\u017cnych na procent, ale to te\u017c kiepski pomys\u0142, bo d\u0142ugi trzeba przecie\u017c kiedy\u015b sp\u0142aci\u0107. W normalnych czasach, gdy interes si\u0119 dobrze kr\u0119ci, kto\u015b tam policzy\u0142, \u017ce jak gospodarka ro\u015bnie na tym kredycie, to wi\u0119cej przynosi w podatkach i pro\u015bciej b\u0119dzie te d\u0142ugi w przysz\u0142o\u015bci sp\u0142aci\u0107. To troch\u0119 jakby\u015bmy zak\u0142adali, \u017ce wzrost naszych dochod\u00f3w oprzemy na kredycie konsumpcyjnym. Dzi\u0119ki niemu b\u0119dziemy bardziej zajebi\u015bci i zagwarantuje nam to podwy\u017ck\u0119 w pracy, a w konsekwencji wi\u0119ksz\u0105 zdolno\u015b\u0107 kredytow\u0105. Oczywi\u015bcie mamy tak\u0105 smutn\u0105 tendencj\u0119, \u017ceby kas\u0119 z kredytu przejada\u0107 na fata\u0142aszki zamiast na inwestycj\u0119 w sw\u00f3j rozw\u00f3j. To te\u017c zawsze bardzo dobrze s\u0142ycha\u0107, gdy lewica podnosi g\u0142os „o sprawiedliwym rozdawnictwie”. Jakkolwiek jednak nie spojrzymy na ten ca\u0142y mechanizm – \u017cyjemy z kredytu i to od partii politycznych tylko zale\u017cy co z tymi \u015brodkami z kredytu si\u0119 stanie. Swego czasu kr\u0105\u017cy\u0142 po internetach mem, w kt\u00f3rym autor pokazuj\u0105c te zale\u017cno\u015bci zadawa\u0142 na ko\u0144cu pytanie \u201eto u kogo my si\u0119 do licha ci\u0119\u017ckiego zad\u0142u\u017camy? U Jowisza?\u201d. Odpowied\u017a jest taka, \u017ce komukolwiek by\u015bmy tych pieni\u0119dzy jutro nie zabrali i tak na koniec dnia zabierzemy je sami sobie. To znaczy sobie lub naszym dzieciom. Lub wnukom. Wie o tym ka\u017cde dziecko, kt\u00f3re w historii swojego \u017cycia mia\u0142o co\u015b takiego jak skarbonka. <\/p>\n\n\n\n

Ciekawym przypadkiem i elementem rynku s\u0105 banki komercyjne, z kt\u00f3rymi mamy ju\u017c bezpo\u015bredni\u0105 i codzienn\u0105 styczno\u015b\u0107. Te wielkie korporacje, do kt\u00f3rych nasz pracodawca przelewa nam wynagrodzenie oraz kt\u00f3re jeszcze przez wiele lat b\u0119d\u0105 w\u0142asno\u015bci\u0105 naszych mieszka\u0144 z kredytu, nie posiadaj\u0105 pieni\u0119dzy. Przynajmniej, nie posiadaj\u0105 ich tyle, ile deklarujemy pokazuj\u0105c nasz zapis aktyw\u00f3w na koncie. Banki komercyjne s\u0105 zmuszone do posiadania w got\u00f3wce ok. 5% tego, co mamy na kontach (w Polsce nawet mniej, bo 3,5%, kt\u00f3re jest odprowadzane jako wymagana rezerwa). Reszta tych pieni\u0119dzy pracuje w gospodarce zgodnie z mechanizmami kreacji pieni\u0105dza. Z ka\u017cdych zdeponowanych 10.000 PLN system bankowy ma prawo wykreowa\u0107 w kredytach kwot\u0119 285.714,3 PLN. Oznacza to dok\u0142adnie tyle, \u017ce Bank Centralny wyemitowa\u0142 mniej wi\u0119cej 18% ca\u0142o\u015bci pieni\u0105dza, a reszta to zapis ksi\u0119gowy. <\/p>\n\n\n\n

Bank Centralny jest \u017cywotnie zainteresowany, by te mniejsze od niego i zajmuj\u0105ce si\u0119 „klientem detalicznym” banki komercyjne, nie pad\u0142y. Jest wi\u0119c dla nich zar\u00f3wno kredytodawc\u0105 ostatniej szansy oraz zaufanym wierzycielem. Tragedia, jaka sta\u0142a za upadkiem Lehman Brothers pokazuje, \u017ce to funkcja bardzo wa\u017cna, bo znikni\u0119cie banku to nie tylko strata tych 5% aktyw\u00f3w prywatnych, ale r\u00f3wnie\u017c niesp\u0142acenie warto\u015bci 95% kredyt\u00f3w, kt\u00f3re Lehman zaci\u0105gn\u0105\u0142 w Banku Centralnym lub u konkurencji na rynku mi\u0119dzybankowym. Nie wchodz\u0105c tu w szczeg\u00f3\u0142y mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce na koniec dnia, na upadku banku traci wi\u0119c nie tylko Kowalski, kt\u00f3remu po\u017cyczkobiorca zmar\u0142 nie zwracaj\u0105c pieni\u0119dzy. Ta brakuj\u0105ca kasa musi w jaki\u015b spos\u00f3b znikn\u0105\u0107 z rynku wracaj\u0105c do Banku Centralnego (bezpo\u015brednio albo przez inne banki, kt\u00f3re mu po\u017cyczy\u0142y pieni\u0105dze). <\/p>\n\n\n\n

Jak? W podatkach od wspomnianego Kowalskiego oczywi\u015bcie. Drukowanie pieni\u0119dzy to (ponownie) tylko odroczenie zapadalno\u015bci sp\u0142aty tego kredytu w czasie. <\/p>\n\n\n\n

Zjadaj bogatych<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Z racji tego, \u017ce ten nasz biznes si\u0119 nie\u017ale kr\u0119ci\u0142 firmy produkuj\u0105ce „co\u015b” odprowadza\u0142y du\u017co pieni\u0119dzy w podatkach, kt\u00f3re to Pa\u0144stwo wydawa\u0142o albo na utrzymanie siebie, albo inwestycje publiczne. Pazerno\u015b\u0107 aparatu pa\u0144stwa na wydawanie tych pieni\u0119dzy na siebie by\u0142a tak du\u017ca, \u017ce kasa z podatk\u00f3w na inwestycje te\u017c zacz\u0119\u0142a si\u0119 nam ko\u0144czy\u0107. Drukowanie wygl\u0105da \u017ale, bo inflacja i d\u0142ug publiczny ro\u015bnie, dlatego kto\u015b tam wymy\u015bli\u0142 metod\u0119 partnerstwa publiczno-prywatnego, gdzie to korporacje zaci\u0105ga\u0142y kredyty w bankach komercyjnych, \u017ceby Pa\u0144stwo (a dok\u0142adniej samorz\u0105dy) mog\u0142y sp\u0142aca\u0107 warto\u015b\u0107 tych inwestycji ratalnie przez nast\u0119pne lata korporacjom. To oczywi\u015bcie kolejny d\u0142ug, tyle, \u017ce nie zaci\u0105gany u siebie, ale u innych. Najgorsze w tym jest jednak to, \u017ce partnerzy prywatni (czyli „producenci” s\u0105d\u00f3w rejonowych, oczyszczalni \u015bciek\u00f3w, spalarni \u015bmieci itp.) zazwyczaj odprowadzaj\u0105 podatki w innym kraju. Uhm. Skredytowali\u015bmy si\u0119 u Niemc\u00f3w, Francuz\u00f3w, W\u0142och\u00f3w i Hiszpan\u00f3w poprzez ich firmy rezygnuj\u0105c jednocze\u015bnie z przychod\u00f3w w podatkach. Na szcz\u0119\u015bcie polska nieumiej\u0119tno\u015b\u0107 tworzenia prawa zadzia\u0142a\u0142a tu na nasz\u0105 korzy\u015b\u0107 i ta metoda zaci\u0105gania chwil\u00f3wek ma p\u00f3ki co niewielki udzia\u0142 w naszym d\u0142ugu. P\u00f3ki co, bo za moment b\u0119dzie jedyn\u0105 dost\u0119pn\u0105 form\u0105 finansowania inwestycji pa\u0144stwa. <\/p>\n\n\n\n

Producentom si\u0119 kr\u0119ci\u0142o bo kasa w r\u00f3\u017cny spos\u00f3b wraca\u0142a do nich i inwestowana by\u0142a w zdolno\u015bci produkcyjne, efektywno\u015b\u0107 biznesu oraz nowoczesno\u015b\u0107 produkt\u00f3w. W konsekwencji wszyscy zarabiali na nas wi\u0119cej pieni\u0119dzy, z kt\u00f3rymi wracali do swoich bank\u00f3w, a nas sta\u0107 by\u0142o na programy spo\u0142eczne i r\u00f3\u017cne fanaberie, kt\u00f3re si\u0119 przy okazji finansowa\u0142y z tych nadwy\u017cek. Ten mechanizm to taka spirala z nieokre\u015blon\u0105 reszt\u0105 z r\u00f3wnania. Ta reszta by\u0142a zawsze j\u0119zyczkiem u wagi dla dyskusji pomi\u0119dzy gospodarcz\u0105 lewic\u0105 („kas\u0119 nale\u017cy pompowa\u0107 do najgorzej zarabiaj\u0105cych, \u017ceby wyr\u00f3wnywa\u0107 nier\u00f3wno\u015bci spo\u0142eczne”) i prawic\u0105 („kas\u0119 trzeba wydawa\u0107 na rozw\u00f3j, czyli przemys\u0142 i korporacje, \u017ceby w konsekwencji d\u00f3\u0142 piramidy zarabia\u0142 wi\u0119cej”). Formalnie racj\u0119 w tej ca\u0142ej awanturze mia\u0142 tylko Leszek Balcerowicz, kt\u00f3ry m\u00f3wi\u0142, by si\u0119 zacz\u0105\u0107 odd\u0142u\u017ca\u0107, ale dieta to niepopularna metoda zarz\u0105dzania bud\u017cetem \u015bniadaniowym. Wie o tym ka\u017cdy, kto w nocy podjada z lod\u00f3wki oraz ka\u017cdy polityk, kt\u00f3rego s\u0142upki popularno\u015bci zale\u017c\u0105 od tego jak wysokokaloryczne obiadki wszystkim zaproponuje. Trzeba by\u0142o znale\u017a\u0107 wi\u0119c kogo\u015b, kto mo\u017ce postawi\u0107 nam obiad. <\/p>\n\n\n\n

Forbes od czasu do czasu emocjonuje \u015bwiat prezentuj\u0105c list\u0119 najbogatszych ludzi \u015bwiata. Tyle w tym po\u017cytku co nic, bo dyskusja o zapisach ksi\u0119gowych prowokuje jedynie intelektualist\u00f3w w rurkach z kaw\u0105 ze Starbunia na sojowym late, do ekspiacji na temat ich pogl\u0105d\u00f3w o r\u00f3wno\u015bci klas. Nie ma si\u0119 co dziwi\u0107, \u017ce prezentowane przez media dane, jakoby 1% najbogatszych dysponowa\u0142 kas\u0105 dwukrotnie wi\u0119ksz\u0105 od pozosta\u0142ych 99%, ich bulwersuj\u0105. Skoro s\u0105 a\u017c takie nier\u00f3wno\u015bci, to trzeba opodatkowa\u0107 tych krezus\u00f3w, odrze\u0107 ich z drobnych i ubogaci\u0107 ca\u0142\u0105 reszt\u0119. <\/p>\n\n\n\n

Patrz\u0105c na maj\u0105tek w\u0142a\u015bciciela Amazona z punktu widzenia g\u0142odnego Afryka\u0144czyka troch\u0119 ci\u0119\u017cko nakarmi\u0107 nim wszystkich Hutich, kt\u00f3rzy dzi\u015b mieszkaj\u0105 w chatach z gliny. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 maj\u0105tku Bezosa stanowi\u0105 akcje Amazona, kt\u00f3rego za\u0142o\u017cy\u0142 w 1994 roku, a trzy lata p\u00f3\u017aniej wprowadzi\u0142 na gie\u0142d\u0119. 16 proc. udzia\u0142\u00f3w w portalu to g\u0142\u00f3wna sk\u0142adowa jego fortuny i warta jest tyle, ile chc\u0105 zap\u0142aci\u0107 za jego akcje inwestorzy. Warto\u015b\u0107 akcji to efekt dzia\u0142ania kilku wektor\u00f3w ekonomicznych. Nie odzwierciedla w \u017cadnym stopniu wielko\u015bci maj\u0105tku, a bardziej humory rynku i jego kondycj\u0119. Co\u015b co warte jest dzi\u015b pierdylion, jutro mo\u017ce by\u0107 warte pierdyliard i vice versa \u2013 to tylko kwestia tego jak idzie sprzeda\u017c produkt\u00f3w danego podmiotu oraz jaka jest kondycja reszty rynku, ergo nas – konsument\u00f3w. Wie o tym doskonale Elon Musk, kt\u00f3rego maj\u0105tek w godzin\u0119 powi\u0119kszy\u0142 si\u0119 o ponad dwa miliardy dolar\u00f3w, a by\u0142 to efekt prezentacji Tesli Cybertruck i chwilowego wzrostu warto\u015bci akcji. <\/p>\n\n\n\n

Warto tu wr\u00f3ci\u0107 na moment do miasteczka duch\u00f3w Kolmannskuppe i pierwszego kryzysu tego bogatego miasteczka, kt\u00f3re podupad\u0142o, gdy warto\u015b\u0107 kopanych tam diament\u00f3w spad\u0142a po I Wojnie \u015awiatowej. Warto\u015b\u0107 akcji potrafi tak\u017ce spada\u0107, w szczeg\u00f3lno\u015bci w przypadku za\u0142amania koniunktury, czyli wtedy, gdy wszyscy mamy mniejsz\u0105 ochot\u0119 wydawa\u0107 pieni\u0105dze, bo ko\u0144czy si\u0119 nam praca czy nabieramy pewno\u015bci, \u017ce pieni\u0105dze na koncie b\u0119d\u0105 pojawia\u0142y si\u0119 w mniejszej ilo\u015bci. Warto\u015b\u0107 akcji zale\u017cy wynik\u00f3w finansowych przemys\u0142u. Tak samo jak spadek warto\u015bci diament\u00f3w po I Wojnie \u015awiatowej zniszczy\u0142 ekonomi\u0119 Kolmannskuppe, tak i nasi bogacze z dnia na dzie\u0144 b\u0119d\u0105 traci\u0107 ten pozorny maj\u0105tek, z kt\u00f3rego niekt\u00f3rzy politycy chcieli nas wykarmi\u0107. Straty te to by\u0107 albo nie by\u0107 przedsi\u0119biorstw i ko\u0144cz\u0105 si\u0119 zawsze tak samo – trzeba ogranicza\u0107 koszty oraz eliminowa\u0107 niepotrzebne wydatki, dlatego w pierwszej kolejno\u015bci maleje ilo\u015b\u0107 zam\u00f3wie\u0144 na us\u0142ugi towarzysz\u0105ce przemys\u0142owi. Wpierw te nieistotne, jak szkolenia, og\u00f3lnie poj\u0119ta opieka socjalna czy marketing. W drugiej kolejno\u015bci te, bez kt\u00f3rych mo\u017cna prze\u017cy\u0107 chwil\u0119 oraz na ko\u0144cu te, kt\u00f3re maj\u0105 potencja\u0142 by je jeszcze wyszczupla\u0107 – ograniczy\u0107 ich koszty, jako\u015b\u0107 produktu, dynamik\u0119 proces\u00f3w czy w ko\u0144cu obni\u017cy\u0107 jako\u015b\u0107 customer care. To poci\u0105ga za sob\u0105 oczywist\u0105 fal\u0119 zwolnie\u0144 i wygaszania cz\u0119\u015bci mniej istotnych aktywno\u015bci. W kolejnej turze to zatrzymanie produkcji, zwalnianie personelu za ni\u0105 odpowiadaj\u0105cego i w ko\u0144cu zamykanie zak\u0142ad\u00f3w. Nie wymieniam tu bran\u017c, kt\u00f3re z przemys\u0142em maj\u0105 niewiele wsp\u00f3lnego, a wyros\u0142y jedynie na naszej pr\u00f3\u017cno\u015bci oraz potrzebie wydawania pieni\u0119dzy, jak turystyka, fitness czy w ko\u0144cu ostatni na ko\u0144cu tego \u0142a\u0144cucha pokarmowego wszelkiej ma\u015bci influencerzy czy \u017cyciowi coache, bo Ci przegrali ju\u017c wszystko. W dniu, gdy w Europie pojawi\u0142 si\u0119 pierwszy przypadek zara\u017cenia SARS-CoV-2. Do\u015b\u0107 powiedzie\u0107, \u017ce smakowicie wygl\u0105daj\u0105ce portfele „najbogatszych” w ci\u0105gu ostatniego miesi\u0105ca skurczy\u0142y si\u0119 \u015brednio o 7%, a w przypadku takich „bogaczy” jak w\u0142a\u015bciciela Inditexu Amancio Ortegi, maj\u0105tek w chwil\u0119 stopnia\u0142 o 23mld $ (z 75 do 52mld$; \u017ar\u00f3d\u0142o aktualizowane codziennie: https:\/\/www.bloomberg.com\/billionaires\/). Gdyby\u015bmy przyjmowali t\u0105 sam\u0105 miar\u0119 do bogaczy co do siebie, to troch\u0119 tak, jak spa\u015b\u0107 ze \u015bredniej krajowej na troch\u0119 powy\u017cej pensji minimalnej, ale to by\u0142oby nieadekwatne. Warto\u015b\u0107 maj\u0105tku to g\u0142ownie udzia\u0142y i akcje – takiej ilo\u015bci got\u00f3wki \u017caden z bogaczy na li\u015bcie Blomberga nie posiada, bo got\u00f3wka, kt\u00f3ra nie pracuje znika. <\/p>\n\n\n\n

Wszystkich symptom\u00f3w wymuszonej optymalizacji wydatk\u00f3w do\u015bwiadczamy w jednym momencie – tu i teraz. I to jeszcze nie jest pocz\u0105tek ko\u0144ca. To nawet nie jest koniec pocz\u0105tku. <\/p>\n\n\n\n

Niewolnictwo<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Jest pewna du\u017ca dysproporcja, kt\u00f3ra wydarzy\u0142a si\u0119 w gospodarce \u015bwiatowej i w ogromnym stopniu jej powodem jest nasza sk\u0142onno\u015b\u0107 do wysokiego poziomu \u017cycia. Przemys\u0142, kt\u00f3ry \u017cy\u0142 z tego, co na jego produkty wydawali\u015bmy minimalizowa\u0142 koszty produkcji przenosz\u0105c si\u0119 do kolejnych kraj\u00f3w, kt\u00f3re by\u0142y w stanie wyprodukowa\u0107 nam naszego smartfona i fata\u0142aszki za mniejsze pieni\u0105dze. Nie lubimy p\u0142aci\u0107 du\u017co, lubimy za to konkurencj\u0119. Poza tym fajnie by\u0142o wydawa\u0107 kas\u0119 \u015bci\u0105gan\u0105 z podatk\u00f3w na programy socjalne, 500+ oraz marzy\u0107 o dochodzie gwarantowanym. \u017beby t\u0105 kas\u0119 mie\u0107 musieli\u015bmy produkowa\u0107 taniej, bo p\u0142aci\u0107 za pralk\u0119 nikt wi\u0119cej nie zamierza\u0142, a przecie\u017c za przyjemno\u015bci socjalnego rozdawnictwa trzeba by\u0142o p\u0142aci\u0107 tak\u017ce na bie\u017c\u0105co. Ci, kt\u00f3rzy zaproponowali nam najni\u017csze ceny i najwi\u0119ksze mo\u017cliwo\u015bci produkcji to daleki i komunistyczny wsch\u00f3d oraz w najwi\u0119kszym stopniu Chi\u0144czycy. <\/p>\n\n\n\n

Ten kraj, kt\u00f3ry pr\u00f3bowa\u0142 dokona\u0107 przemian gospodarczych w trakcie Wielkiego Skoku wyci\u0105gn\u0105\u0142 bardzo s\u0142uszne wnioski z pope\u0142nionych b\u0142\u0119d\u00f3w. W Chinach wszyscy pami\u0119taj\u0105, \u017ce izolacjonizm nigdy nie ko\u0144czy\u0142 si\u0119 w tym kawa\u0142ku \u015bwiata dobrze. My\u015blenie lokalne i oderwanie si\u0119 od globalnej gospodarki spowodowa\u0142o, \u017ce na pocz\u0105tku lat 60tych Chiny zaliczy\u0142y spadek o 75% produkcji w przemy\u015ble ci\u0119\u017ckim, 22% w lekkim, kl\u0119sk\u0119 g\u0142odu z 10mln ofiar oraz ca\u0142kowite za\u0142amanie w handlu zagranicznym. ChRL to jednak wielki ob\u00f3z pracy, w kt\u00f3rym jednej rzeczy nie b\u0119dzie brakowa\u0107 nikomu tak d\u0142ugo, jak partia trzyma wszystkich za buzie – taniej i cz\u0119sto niewolniczej pracy. „To my ziemi naszej s\u00f3l, Z brudnych dzielnic i zapad\u0142ych dziur” – chcia\u0142oby si\u0119 za\u015bpiewa\u0107. W Rzymie wyp\u0142at\u0119 cz\u0119sto otrzymywa\u0142o si\u0119 w soli, w Chinach t\u0105 sol\u0105 jest dzi\u015b praca ludzka. <\/p>\n\n\n\n

Efektem zderzenia si\u0119 gospodarek wolnorynkowych z tym rezerwuarem pracy niewolniczej sta\u0142a si\u0119 jedna z bardziej zadziwiaj\u0105cych sytuacji gospodarczych w historii. Kraj, kt\u00f3ry w wyniku dzia\u0142ania Mao sta\u0142 na skraju bankructwa i ludo\u017cerstwa zarobi\u0142 na interesach z nami 3bln dolar\u00f3w oraz jest posiadaczem ponad biliona dolar\u00f3w w papierach d\u0142u\u017cnych USA (na drugim miejscu po Japonii). Co nale\u017cy tutaj doda\u0107 Chi\u0144czycy dorobili si\u0119 tego maj\u0105tku na relatywizmie moralnym kraj\u00f3w zachodu. To co u nas jest niedopuszczalne, nie stanowi\u0142o dla nas problemu w relacjach handlowych. Produkowane przez dzieci czy wi\u0119\u017ani\u00f3w politycznych precjoza p\u0142acili\u015bmy naszym fabrykom. Te kupowa\u0142y prac\u0119 niewolnicz\u0105 w warunkach degradacji \u015brodowiska na dalekim wschodzie, t\u0142umacz\u0105c si\u0119 presj\u0105 konkurencyjn\u0105 wywo\u0142ywan\u0105 przez konsument\u00f3w czyli nas samych. Formalnie wi\u0119c, przez po\u015brednika, eksploatowali\u015bmy niewolniczo daleki wsch\u00f3d tylko dlatego, \u017ceby nam by\u0142o tutaj troch\u0119 wygodniej, taniej, lepiej i bardziej kolorowo. Nie mieli\u015bmy z tym problemu, bo przecie\u017c w tej historii pobrzmiewa typowy imprint kultury zachodniej znany nam przynajmniej od czas\u00f3w namiestnika rzymskiego Judei. To Poncjusz Pi\u0142at jako pierwszy umy\u0142 r\u0119ce w rozs\u0105dzanym sporze o pod\u0142o\u017cu czysto moralnym zostawiaj\u0105c decyzj\u0119 po\u015brednikom pomi\u0119dzy nim, a ludem.  Zapewne czynili\u015bmy to samo co Pi\u0142at maj\u0105c te\u017c w pami\u0119ci fakt, \u017ce w tej historii ten, kt\u00f3ry si\u0119 jako pierwszy zreflektowa\u0142 i zwr\u00f3ci\u0142 nieuczciwe zarobione 30 srebrnik\u00f3w, pope\u0142ni\u0142 na ko\u0144cu samob\u00f3jstwo.  Siedzieli\u015bmy wi\u0119c cicho kontestuj\u0105c bezsens \u017cywota nad sojowym late. Przemys\u0142 robi\u0142 biznes z Chi\u0144czykami licz\u0105c, \u017ce kiedy\u015b si\u0119 nam te bilanse jako\u015b rozejd\u0105 po ko\u015bciach. Chi\u0144czycy te\u017c nie byli w ciemi\u0119 za m\u0142odu bici, bo znali lekcj\u0119 z naszej historii – podbierali nam technologie, \u017ceby za chwil\u0119 oderwa\u0107 si\u0119 od surowc\u00f3w i taniej si\u0142y roboczej, kt\u00f3re przecie\u017c te\u017c si\u0119 im kiedy\u015b wyczerpi\u0105. O to zreszt\u0105 najbardziej awanturowali si\u0119 z nimi amerykanie, kt\u00f3rzy rozumiej\u0105 doskonale warto\u015b\u0107 intelektualn\u0105 wytwarzanych przez siebie d\u00f3br, ale w wi\u0119kszo\u015bci tak sobie wszyscy trwali\u015bmy w tym ustalonym systemie. Jedn\u0105 r\u0119k\u0105 wymieniaj\u0105c pieni\u0105dze, a drug\u0105 mierz\u0105c do siebie z rewoler\u00f3w i p\u00f3ki si\u0119 to jako\u015b toczy\u0142o nikt specjalnie na niewygody nie narzeka\u0142. W szczeg\u00f3lno\u015bci politycy, kt\u00f3rych wybierali\u015bmy na kolejne kadencje. W szczeg\u00f3lno\u015bci europejscy, kt\u00f3rzy troch\u0119 tam grozili palcem, ale mieli te\u017c \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce wywr\u00f3cenie tego \u015bwiata do g\u00f3ry nogami to pewna bieda w Europie. <\/p>\n\n\n\n

Szum skrzyde\u0142 czarnego \u0142ab\u0119dzia<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Historia nabra\u0142a nowego tempa, gdy kt\u00f3rego\u015b dnia w dalekim kraju przedstawiciel rasy Manis pentadactyla <\/em>zjad\u0142 kichaj\u0105cego nietoperza. Zanim zacz\u0105\u0142 sam kicha\u0107 zosta\u0142 zjedzony przez Chi\u0144czyka, kt\u00f3ry kupi\u0142 go prawdopodobnie na targu w Wuhan. To do\u015b\u0107 symptomatyczne, bo targ w Wuhan to takie miejsce, gdzie europejskie standardy sanitarne i moralne s\u0105 dla Chi\u0144czyk\u00f3w dalece bardziej egzotyczne od serwowanych nam potraw. Po sze\u015bciu miesi\u0105cach od zupy z Pangolina stan\u0119\u0142a ca\u0142a \u015bwiatowa gospodarka, a ponad miliard ludzi siedzi zamkni\u0119tych w domach. Z dnia na dzie\u0144 dowiedzieli\u015bmy si\u0119 tak\u017ce przy d\u017awi\u0119kach paruj\u0105cych z przemys\u0142u pieni\u0119dzy, \u017ce nie potrzebujemy szkole\u0144, coworking\u00f3w, headhunter\u00f3w, startup\u00f3w, wizjoner\u00f3w czy konferencji bran\u017cowych. Je\u017celi czeka nas twardy reset gospodarczy za kr\u00f3tki moment rynek bardzo dobitnie wyja\u015bni nam, \u017ce w globalnej gospodarce potrzebne s\u0105 jedynie te zawody, kt\u00f3re wytwarzaj\u0105 dla przemys\u0142u warto\u015b\u0107. Co gorsza, udowodni nam, \u017ce praca wi\u0119kszo\u015bci z nas warta jest tyle, co i praca chi\u0144skiego wi\u0119\u017ania politycznego.  Nier\u00f3wno\u015bci gospodarcze wynikaj\u0105 wszak nie z tego, \u017ce jeste\u015bmy w jaki\u015b spos\u00f3b tutaj bardziej wyj\u0105tkowi, a raczej mieli\u015bmy wszystkie atuty do tego, by wywiera\u0107 presj\u0119 na naszych producentach, by p\u0142acili swoim partnerom zagranicznym, a w konsekwencji i pracownikom, mniej. System finansowy dzi\u015b jednak zalicza bardzo twardy reset i na nowo b\u0119dziemy musieli zdefiniowa\u0107 jak to jest z tym d\u0142ugiem, kt\u00f3ry zaci\u0105gali\u015bmy oraz kto z nas ma jeszcze jak\u0105\u015b zdolno\u015b\u0107 kredytow\u0105 wobec innych. A co si\u0119 stanie, je\u017celi si\u0119 oka\u017ce, \u017ce nikt nie chce nam ju\u017c po\u017cycza\u0107 pieni\u0119dzy? B\u0119dziemy musieli na swoje wynagrodzenia i wygenerowane d\u0142ugi zapracowa\u0107 przyjmuj\u0105c w wyp\u0142acie tyle, ile rynek nam b\u0119dzie chcia\u0142 zap\u0142aci\u0107. <\/p>\n\n\n\n

Tymi, kt\u00f3rzy od d\u0142u\u017cszego czasu maj\u0105 pieni\u0105dze i wydaj\u0105 je do\u015b\u0107 swobodn\u0105 r\u0119k\u0105 s\u0105 Chi\u0144czycy. Kupuj\u0105 w Europie nie tylko wielkie korporacje jak udzia\u0142y w Mercedes czy Volvo, ale r\u00f3wnie\u017c inwestuj\u0105 je w nieruchomo\u015bci. Pa\u0144stwo \u015brodka ma wielkie aktywa i by ich nie straci\u0107 stara si\u0119 ulokowa\u0107 je w miejscu, gdzie przy gospodarczym armagedonie nie strac\u0105 tak bardzo na warto\u015bci. Pieni\u0105dze, kt\u00f3re inwestuj\u0105 nie trafi\u0105 oczywi\u015bcie do naszych kieszeni, bo sprzeda\u017c odbywa si\u0119 pomi\u0119dzy udzia\u0142owcami sp\u00f3\u0142ek i pa\u0144stwem \u015brodka, wi\u0119c jedyne co z tego sobie tutaj uszczkniemy to jaki\u015b procent w podatkach. Gdzie\u015b w rozmowach polityk\u00f3w pobrzmiewa odg\u0142os ch\u0119ci drukowania pieni\u0119dzy, ale to tak\u017ce jest troch\u0119 oderwane od rzeczywisto\u015bci i sposobu rozumienia obiegu pieni\u0105dza. Dramat globalnej gospodarki polega na tym, \u017ce ile by\u015bmy dzi\u015b tych pieni\u0119dzy nie wydrukowali skredytujemy si\u0119 sami u siebie. Z d\u0142ugu, jaki u siebie zaci\u0105gniemy, trzeba b\u0119dzie nadal p\u0142aci\u0107 tym, kt\u00f3rzy do teraz wykonywali dla nas prac\u0119 niewolnicz\u0105, bo sami od niej odwykli\u015bmy i mamy tu mo\u017ce armi\u0119 magistr\u00f3w socjologii, politologii oraz zarz\u0105dzania i turystyki, ale brakuje nam fachowc\u00f3w pierwszej potrzeby. M\u0142otkowych w fabrykach, kopaczy row\u00f3w, elektryk\u00f3w, \u015blusarzy czy hydraulik\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n

Troch\u0119 to wszystko wygl\u0105da jak rolowanie problem\u00f3w, by poradzili sobie z nimi nasi potomkowie – nasze dzieci, wnuki, niewykluczone, \u017ce i prawnuki. Fakt, to troch\u0119 bezduszne, bo im (poniek\u0105d nie\u015bwiadomie) zaserwowali\u015bmy te\u017c wyzwania w postaci skutk\u00f3w katastrofy klimatycznej, kt\u00f3ra globalnie przeora nasze gospodarki w stopniu wr\u0119cz niewyobra\u017calnym. W 2006r na zam\u00f3wienie rz\u0105du brytyjskiego powsta\u0142 tzw. Raport Sterna, zawieraj\u0105cy przewidywania wp\u0142ywu globalnego ocieplania si\u0119 klimatu na \u015bwiato\u00adw\u0105 gospodark\u0119. Przygotowuj\u0105cy go zesp\u00f3\u0142 przyj\u0105\u0142 stop\u0119 dyskontow\u0105 1,4%, co oznacza dok\u0142adnie tyle, \u017ce warto zainwestowa\u0107 dzi\u015b 1 miliard, aby zapobiec za 100 lat stratom w wysoko\u015bci 4 miliard\u00f3w dolar\u00f3w. To, dla jasno\u015bci, najbardziej optymistyczna wersja przysz\u0142o\u015bci. Ale my tu nie o inwestycjach przecie\u017c, bo p\u00f3ki co jeszcze nie rozliczyli\u015bmy swoich d\u0142ug\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n

Tymczasem w USA<\/strong><\/p>\n\n\n\n

By ten wpis nie by\u0142 tak ca\u0142kiem oderwany od USA, dla kt\u00f3rych jakby nie patrze\u0107 prowadz\u0119 tego bloga, warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce ca\u0142a polityka ameryka\u0144skiej administracji ze sprowadzaniem przemys\u0142u z Chin do USA, opiera\u0142a si\u0119 w du\u017cym stopniu na tym za\u0142o\u017ceniu. W stanach od d\u0142u\u017cszego czasu narasta\u0142a obawa, \u017ce z powodu geopolityki lub brutalnej gry rynkowej \u0142a\u0144cuchy dostaw pomi\u0119dzy Pa\u0144stwem \u015arodka a reszt\u0105 \u015bwiata mog\u0105 ulec zaburzeniu. Mo\u017ce to wynika\u0107 z geopolityki, kryzysu finansowego lub innych zdarze\u0144, kt\u00f3re spowoduj\u0105, \u017ce brak dostaw z tego rezerwuaru taniej si\u0142y roboczej wywr\u00f3ci do g\u00f3ry ko\u0142ami gospodark\u0119 USA.  Demokraci z czas\u00f3w Baracka Obamy starali si\u0119 za wszelk\u0105 cen\u0119 ustabilizowa\u0107 t\u0105 sytuacj\u0119 poprzez uk\u0142ady handlowe stabilizuj\u0105c przep\u0142yw pieni\u0105dza na linii UE, Meksyk czy w ko\u0144cu Chiny. Cen\u0105 za to by\u0142o rosn\u0105ce bezrobocie oraz coraz wi\u0119ksze rozwarstwienie spo\u0142eczne. Jedni si\u0119 na tym dorabiali, ale przeci\u0119tny Amerykanin mia\u0142 mniej pracy oraz wysokie koszty \u017cycia. W USA coraz ci\u0119\u017cej te\u017c by\u0142o znale\u017a\u0107 prac\u0119 dla niewykwalifikowanych pracownik\u00f3w, bo nie op\u0142aca\u0142o si\u0119 te\u017c w jaki\u015b szczeg\u00f3lny spos\u00f3b inwestowa\u0107 w produkcj\u0119 na terenie USA. Ta\u0144szy w\u0119giel, stal, us\u0142ugi, produkcja – to wszystko mo\u017cna by\u0142o znale\u017a\u0107 wsz\u0119dzie, cho\u0107 g\u0142ownie poza USA. Demokraci pr\u00f3bowali na r\u00f3\u017cne sposoby to kompensowa\u0107 programami spo\u0142ecznymi, ale te maj\u0105 akurat najni\u017csz\u0105 sprawno\u015b\u0107, bo pieni\u0105dz trafia do obywatela na konsumpcj\u0119, a nie za wykonan\u0105 prac\u0119 maj\u0105c\u0105 jak\u0105\u015b wymiern\u0105 warto\u015b\u0107. Troch\u0119 jak pali\u0107 pieni\u0119dzmi w kominku, by si\u0119 ogrza\u0107 w zimie. Mo\u017cna, ale to raczej g\u0142upie jest, tyle, \u017ce kto bogatemu zabroni. <\/p>\n\n\n\n

To, \u017ce system finansowy si\u0119 wcze\u015bniej czy p\u00f3\u017aniej zawali po 2008r dla wszystkich by\u0142o ju\u017c jasne. Nikt tylko nie potrafi\u0142 przewidzie\u0107 kiedy i w jaki spos\u00f3b poka\u017ce si\u0119 nam ta przesadna konsumpcja w s\u0142upkach. Nie wiedzieli\u015bmy te\u017c na ile g\u0142\u0119boko trzeba b\u0119dzie zweryfikowa\u0107 nasze zdolno\u015bci kredytowe, bo w tej dziedzinie to rynek m\u00f3wi, ile jest sk\u0142onny za nas zap\u0142aci\u0107. <\/p>\n\n\n\n

Uniezale\u017cnienie swojego PKB od innych kraj\u00f3w, renegocjacja niewygodnych dla USA um\u00f3w handlowych oraz zapewnienie g\u0142\u00f3wnie swoim obywatelom pracy by\u0142o jakim\u015b sposobem my\u015blenia o przysz\u0142o\u015bci. Lewica doda\u0142aby, \u017ce to bezduszne i faszystowskie my\u015blenie, ale w obliczu spodziewanego krachu gospodarczego czy kto\u015b z nas b\u0119dzie jeszcze dba\u0107 o pracownik\u00f3w odzie\u017c\u00f3wki w Bangladeszu? USA jako pierwsze wypowiedzia\u0142y globalne umowy handlowe na bazie kt\u00f3rych wszyscy czerpali\u015bmy zyski z niemoralnego traktowania pracy i \u015brodowiska, stawiaj\u0105c na to, co mog\u0105 kontrolowa\u0107 \u2013 w\u0142asn\u0105 gospodark\u0119 opart\u0105 na wypracowanych standardach kulturowych. Z tego punktu widzenia to jedyny kraj, kt\u00f3ry wyszed\u0142 w jaki\u015b spos\u00f3b z roli Pi\u0142ata i spr\u00f3bowa\u0142 otwarcie odwr\u00f3ci\u0107 tendencj\u0119 zarabiania na komunizmie m\u00f3wi\u0105c \u201ebeze mnie\u201d. Wojna handlowa to nie tylko zach\u0119ty do powrotu na terytorium USA dla przemys\u0142u, ale r\u00f3wnie\u017c zaporowe c\u0142a, kt\u00f3re mia\u0142y wyr\u00f3wna\u0107 koszt pracy tak, by chi\u0144ski niewolnik nie konkurowa\u0142 z ameryka\u0144skim pracownikiem. Zreszt\u0105, USA robi\u0105c to zapewni\u0142y sobie okres wyj\u0105tkowej prosperity oraz bezprecedensowo niskie bezrobocie. Ostatni czas to z\u0142ote lata dla gospodarki tego kraju. <\/p>\n\n\n\n

Mo\u017cna tu doda\u0107, \u017ce by\u0142 to ostatni moment, by dokona\u0107 takiej rewolucji w globalnym relacjach handlowych. Chiny, kt\u00f3re przez lata zarabia\u0142y na wsp\u00f3\u0142pracy z USA nagminnie krad\u0142y technologie i tworzy\u0142y swoje produkty. Nie uznawa\u0142y te\u017c prawa patentowego oraz otwarcie tworzy\u0142y kopie produkt\u00f3w doprowadzaj\u0105c ca\u0142e korporacje na skraj bankructwa. G\u0142o\u015bne sprawy szpiegowskie, awantury wok\u00f3\u0142 technologii 5G, nieuczciwi naukowcy w USA sowicie op\u0142acani przez rz\u0105d Chi\u0144ski czy w ko\u0144cu studenci z Pa\u0144stwa \u015arodka kradn\u0105cy wyniki bada\u0144 nad lekiem na raka prowadzonymi przez Harvard to tylko kilka przyk\u0142ad\u00f3w z ca\u0142ej serii. Czego jednak mo\u017cna by\u0142o si\u0119 spodziewa\u0107 po policyjnym pa\u0144stwie z ambicjami? Moralno\u015bci demokratycznej? A mo\u017ce trzymania si\u0119 zasad rynkowych? <\/p>\n\n\n\n

O pos\u0105gu z\u0142otego byka<\/strong> i ko\u017ale ofiarnym<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Wskazywanie winnych obecnej sytuacji dzi\u015b jest r\u00f3wnie trudne co przyznanie si\u0119 do winy. Trzeba by\u0142oby przyzna\u0107, \u017ce tak naprawd\u0119 powinni\u015bmy dzieli\u0107 gliniane chaty z Huti i to nie wirus SARS-CoV-2 jest winny, a nasz niepohamowany konsumpcjonizm. Nasza uprzywilejowana pozycja wynika\u0142a z faktu, \u017ce jako pierwsi si\u0119 dorobili\u015bmy dzi\u0119ki czemu mogli\u015bmy dzieli\u0107 ten dobrobyt wedle naszego uznania. <\/p>\n\n\n\n

Ostatnim razem, gdy kryzys zmusi\u0142 nas do rozliczenia faktur, pewien niskich lot\u00f3w artysta zwali\u0142 skutecznie ca\u0142\u0105 win\u0119 na \u017cyd\u00f3w, bo akurat mieli gorszy PR po publikacji „Protoko\u0142\u00f3w m\u0119drc\u00f3w Syjonu<\/em>” i nie trzeba by\u0142o anga\u017cowa\u0107 wojska, by wyegzekwowa\u0107 od nich brakuj\u0105c\u0105 kwot\u0119 na koncie. Jakie\u015b propozycje na koz\u0142a ofiarnego, kt\u00f3rego z\u0142o\u017cymy przed z\u0142otym cielcem, na pierwsz\u0105 po\u0142ow\u0119 XXIw? Bo politycy przecie\u017c \u017cyj\u0105 z naszego poparcia i troch\u0119 ci\u0119\u017cko im b\u0119dzie powiedzie\u0107, \u017ce janosikowanie si\u0119 sko\u0144czy\u0142o i trzeba nam wypi\u0107 to piwo, kt\u00f3rego nam nawarzyli. <\/p>\n\n\n\n

Oczywi\u015bcie zrobi\u0105 to t\u0142umacz\u0105c, \u017ce zas\u0142ugujemy na wi\u0119cej program\u00f3w z plusem oraz udowadniaj\u0105c nam nasz\u0105 wy\u017cszo\u015b\u0107 w\u015br\u00f3d zwierz\u0105t. \u017be wszystkie zwierz\u0119ta s\u0105 r\u00f3wne, ale \u015bwinie s\u0105 r\u00f3wniejsze. \u017be trzeba nam odzyska\u0107 to, co skradli nam inni. \u017be im tak nie wolno? Ja im si\u0119 tak do ko\u0144ca nie dziwi\u0119. Historia tego kontynentu uczy, \u017ce przecie\u017c pos\u0142a\u0144c\u00f3w przynosz\u0105cych z\u0142e wie\u015bci wieszamy lub nabijamy na pal dla przyk\u0142adu. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Pisz\u0119 ten artyku\u0142 bo tak troch\u0119 si\u0119 zrobi\u0142o \u201ei \u015bmieszno, i straszno\u201d. W telewizji przetaczaj\u0105 si\u0119 debaty o nadchodz\u0105cym kryzysie, … Continue ReadingO cielcu ze z\u0142ota i czarnym \u0142ab\u0119dziu<\/span><\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":328,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-117","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.trumanshow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/117","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.trumanshow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.trumanshow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.trumanshow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.trumanshow.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=117"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/www.trumanshow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/117\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":118,"href":"http:\/\/www.trumanshow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/117\/revisions\/118"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.trumanshow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/328"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.trumanshow.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=117"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.trumanshow.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=117"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.trumanshow.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=117"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}